14 czerwca 1940 r. do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz dotarł z Tarnowa pierwszy masowy transport 728 Polaków. Więźniom nadano numery, ogolono głowy i wydano pasiaki z naszytym czerwonym trójkątem i literą „P”. Dzień ten uznawany jest za początek funkcjonowania obozu.

Po przyjeździe do KL Auschwitz, podczas apelu, od zastępcy komendanta obozu – SS-Hauptsturmführera Karla Fritzscha więźniowie usłyszeli: „Przybyliście tutaj nie do sanatorium, tylko do niemieckiego obozu koncentracyjnego, z którego nie ma innego wyjścia, jak przez komin. Jeśli się to komuś nie podoba, to może iść zaraz na druty. Jeśli są w transporcie Żydzi to mają prawo żyć nie dłużej niż dwa tygodnie, księża miesiąc, reszta trzy miesiące”. Te słowa zapowiadały los czekający ich samych oraz kolejnych, którzy w następnych latach przekraczali bramę KL Auschwitz.

Projekt stworzenia w Oświęcimiu Konzentrationslager powstał w Urzędzie Wyższego Dowódcy SS i Policji w ówczesnym Breslau, na którego czele stał Erich von dem Bach-Zelewski, późniejszy kat Powstania Warszawskiego.

Jako lokalizację nowego obozu wybrano dawne polskie koszary. Infrastruktura „fabryki śmierci” stale się rozrastała – w 1941 roku w sąsiedztwie KL Auschwitz powstało Birkenau, a do końca 1943 r. Auschwitz stało się olbrzymim zespołem, w którym realizowano plan „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”. Życie straciło tam ponad 1 000 000 ofiar – głównie europejskich Żydów, a także Polaków, Romów czy jeńców sowieckich.

Uchwałą Sejmu RP 14 czerwca obchodzimy jako Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady.

źródło: IPN