Jesteś tutaj: Strona główna / OCHRONA ŚRODOWISKA / System gospodarki odpadami / Sposoby postępowania z odpadami niebezpiecznymi




Sposoby postępowania z odpadami niebezpiecznymi

Data publikacji:

18 Październik 2013

Odpady niebezpieczne powstają zarówno w sektorze gospodarczym, jak i w gospodarstwach domowych. Nie wszyscy zdajemy sobie z tego sprawę, jak niebezpieczne substancje gromadzimy w naszych domach, które później trafiają na wysypiska. Trucizny (takie jak: rtęć, kadm, związki bromu, ołów czy chrom), czyli substancje szczególnie niebezpieczne dla środowiska i człowieka, znajdują się w wielu produktach takich jak: baterie, świetlówki, leki, opakowania po farbach, lakierach, rozpuszczalnikach, zużytych olejach samochodowych, opakowaniach po środkach ochrony roślin oraz po różnych substancjach w aerozolach. Niesegregowane, nieodpowiednio składowane, nieodwracalnie degradują środowisko naturalne, wpływając mutagennie i kancerogennie na rośliny, zwierzęta i oczywiście ludzi, powodując trwałe zmiany w ich organizmach. Również zużyty sprzęt elektroniczny, urządzenia AGD czy zepsute zabawki elektroniczne wyrzucamy po prostu do śmietnika. A przecież elektrośmieci powinniśmy utylizować w odpowiedni sposób. Wielu z nas nie wie (lub zapomina) o tym obowiązku. Przedstawiamy więc, w jaki sposób, my mieszkańcy Bogatyni możemy zgodnie z prawem pozbywać się odpadów niebezpiecznych.

Co wiemy o odpadach niebezpiecznych?
Odpady niebezpieczne, są to odpady, które ze względu na swe pochodzenie, skład chemiczny, biologiczny i inne właściwości lub okoliczności stanowią zagrożenie dla życia, zdrowia ludzkiego lub środowiska naturalnego. Wykaz takich odpadów ogłasza minister środowiska w załącznikach do ustawy o odpadach, wskazując cechy, skład, źródło powstania i właściwości odpadów niebezpiecznych.
Odpad jest uważany za niebezpieczny, jeśli posiada co najmniej jedną z następujących właściwości: wybuchowość, utlenialność, łatwopalność, działanie drażniące, szkodliwość dla zdrowia, toksyczność, działanie rakotwórcze, żrące, zakaźność, teratogenność (wywoływanie wrodzonych deformacji), mutagenność (wywoływanie zmian genetycznych), ekotoksyczność (może stanowić zagrożenie dla środowiska); a także jeśli w kontakcie z wodą, powietrzem lub kwasem uwalnia toksyczne gazy lub w czasie składowania wydziela substancje (w wyciągu wodnym) posiadające którykolwiek z wyżej wymienionych właściwości.

Co przedstawiają statystyki?
Według badań w zakresie ilości i rodzajów odpadów niebezpiecznych zawartych w odpadach komunalnych, kierowanych na składowiska odpadów w Polsce wynika, że zawartość odpadów niebezpiecznych w odpadach komunalnych wynosi średnio od 3,5 do 14,1 kg na jednego mieszkańca w ciągu roku, przy czym udział poszczególnych rodzajów wykazuje się dużą zmiennością.
Do strumienia odpadów komunalnych aktualnie przechodzą m.in.: niewyselekcjonowane opakowania po farbach, olejach i tłuszczach, pestycydach, herbicydach oraz świetlówki, leki, małogabarytowe baterie i akumulatory.
Szacuje się, że obecnie do strumienia odpadów komunalnych tylko w województwie dolnośląskim trafia ponad 12,5 tys. Mg odpadów niebezpiecznych.
Wiele odpadów niebezpiecznych powstaje w sposób rozproszony, stąd najistotniejszą sprawą jest stworzenie odpowiednich warunków do ich zbiórki od mieszkańców oraz małych i średnich przedsiębiorstw. Z uwagi na zagrożenie dla ludzi i środowiska, ich miejsca zbiórki muszą podlegać stałemu nadzorowi i kontroli.

Jak i gdzie pozbyć się odpadów niebezpiecznych i problemowych?
Odpady niebezpieczne z gospodarstw domowych na terenie gminy Bogatynia zbierane są w czasie okresowych zbiórek polegających na tym, iż w określonych dniach przez teren całej gminy przejeżdża specjalny pojazd wyposażony w odpowiednio zabezpieczone pojemniki.
Ponadto odpady niebezpieczne będą także zbieranie do specjalnych pojemników - kontenerów w Punkcie Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych, który usytuowany będzie w sąsiedztwie składowiska odpadów przy ul. Zgorzeleckiej.
Każdy mieszkaniec gminy Bogatynia będzie mógł nieodpłatnie oddać odpady niebezpieczne wyszczególnione w Uchwale Nr LII/911/12 z dnia 28 grudnia 2012 r. w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów.
Planowany system selektywnego zbierania odpadów pozwoli na wyłączenie ze strumienia odpadów komunalnych frakcji niebezpiecznych, co znacznie przyczyni się do zmniejszenia oddziaływania unieszkodliwianych na składowiskach odpadów resztkowych.
Selektywne zbieranie odpadów pozwoli na ich gromadzenie, segregację i transport zgodnie z zasadami ochrony środowiska. Pozwoli to na uniknięcie negatywnego wpływu tego rodzaju odpadów na stan środowiska, a tym samym na poprawę warunków życia mieszkańców.

Przeterminowane leki - jak się ich pozbyć?
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska przeterminowane leki uznawane są za odpady niebezpieczne, wymagające specjalnego deponowania na składowiskach odpadów niebezpiecznych. Zbudowane z szeregu związków chemicznych, po terminie ich przydatności stają się wrogiem środowiska naturalnego.
Wrzucanie przeterminowanych leków do śmieci czy w toalecie nie jest dobrym sposobem ich utylizacji, gdyż stosowane współcześnie metody oczyszczania ścieków nie są odpowiednio do tego przystosowane. Ponadto, obecne w ściekach komunalnych mikroorganizmy w wyniku kontaktu z antybiotykami mogą nabywać oporność na te leki. W przyszłości może to skutkować poważnymi trudnościami w leczeniu pacjentów.
W 2008 roku Gmina Bogatynia rozpoczęła pilotażowy program zbiórki przeterminowanych lekarstw. Obecnie do programu przystąpiły wszystkie punkty apteczne z terenu gminy. W aptekach zostały ustawione pojemniki, do których można nieodpłatnie wrzucać przeterminowane lekarstwa w każdej postaci: tabletki, drażetki, ampułki, maści, proszki, syropy, krople, aerozole oraz opakowania po lekach. Stamtąd odbiera je upoważniona firma - Pogotowie Sanitarno-Epidemiologiczne „NOWISTA” z którą Gmina Bogatynia ma podpisaną umowę. Zbiórka jest gwarancją, że zostaną one unieszkodliwione w sposób bezpieczny dla środowiska. Zbieranie przeterminowanych lekarstw odbywa się w 7 konfiskatorach ustawionych w aptekach na terenie całej gminy.

Elektrośmieci, czyli odpady specjalnej troski. Dlaczego powinniśmy utylizować zużyty sprzęt?
Przede wszystkim dlatego, że elektrośmieci zawierają trujące substancje, takie jak rtęć, kadm, związki bromu, ołów czy chrom, które po przedostaniu się do środowiska naturalnego wpływają kancerogennie i mutagennie na żywe organizmy. Przedsiębiorstwa wykorzystują do produkcji swoich urządzeń różne szkodliwe substancje. Przykładowo, świetlówka kompaktowa zawiera toksyczną rtęć. Dlatego tak ważne jest bezpieczne utylizowanie zużytych lamp fluorescencyjnych. W tym celu, powinniśmy oddawać je do punktu skupu bądź wrzucać do przeznaczonych do tego celu kontenerów, które minimalizują ryzyko rozbicia i przeniknięcia toksycznych substancji do gleby i wody.
Sprzęt AGD i RTV zawiera substancje, które w powszechnym rozumieniu uznawane są za szkodliwe. Tymczasem w świetle nauki i technologii ponad 90% tych składników da się ponownie wykorzystać do produkcji chociażby nowych urządzeń gospodarstwa domowego, żagli, mebli czy części do samochodów. Przetwarzaniem zużytych sprzętów zajmują się specjalne zakłady, w których urządzenia poddawane są procesom odzysku, recyklingu lub unieszkodliwiania.
W maju 2013 roku na terenie całej gminy Bogatynia została przeprowadzona objazdowa zbiórka sprzętu elektrycznego i elektronicznego, podczas której łącznie zebrano 5,5 Mg elektroodpadów (sołectwa 2 Mg, miasto 3,5 Mg). We wrześniu planowana jest kolejna tego typu akcja skierowana do wszystkich mieszkańców naszej gminy.

Co się stanie, gdy w środowisku naturalnym znajdzie się wyrzucona bateria lub olej silnikowy?
Ten mały pojemnik energii zawiera ok. jednego grama czystego srebra. Ilość ta wystarcza do zanieczyszczenia 1 metra sześciennego ziemi lub 400 litrów wody, w szczególności związkami rtęci. Do produkcji baterii potrzeba 50 razy więcej energii, niż sama posiada. Na rynek krajowy trafia rocznie ponad 250 milionów sztuk baterii, o łącznej masie 7.100 Mg.
Łatwo obliczyć jakie zagrożenie niesie ze sobą niewłaściwe postępowanie ze zużytymi bateriami. Aby ograniczyć proceder przedostawania się baterii do środowiska naturalnego w całej Polsce, a także w naszej gminie od 2007 r. prowadzona jest zbiórka zużytych baterii przy współpracy z Organizacją Odzysku REBA S.A. Zbiórka baterii prowadzona jest przez placówki oświatowe, instytucje oraz placówki handlowe z terenu całej gminy.
Kolejnym przykładem są przepracowane oleje silnikowe. Szacuje się, że 1 kg przepracowanego wylanego do przysłowiowego rowu może spowodować niezdatność do użycia nawet 5 mln litrów wody pitnej, a niewłaściwie spalonego - emisję tlenków metali ciężkich, dioksan i furanów.

Co możemy zrobić, aby ograniczyć ilość wytwarzanych odpadów niebezpiecznych?
Przede wszystkim należy:
- zawsze zużywać całość produktu (nie zostawiać niczego w opakowaniach),
- kupować wyłącznie baterie pozbawione kadmu i rtęci (z napisem 0% mercury, 0% cadium),
- zamiast baterii jednorazowych używać akumulatorków, nadających się do ponownego naładowania,
- przeterminowane lub niewykorzystane leki pozostawiać w aptekach w specjalnych pojemnikach,
- korzystać z kalkulatorów na ogniwa słoneczne,
- starać się, aby przepracowany olej wymieniać w specjalistycznych punktach wymiany oleju,
- używać środków bezpiecznych dla zdrowia przy remoncie czy też budowie domu,
- unikać stosowania w domu i w ogrodzie środków chemicznych do zwalczania owadów i chwastów,
- nie wyrzucać starego akumulatora do „śmietnika” (zawarty w nim ołów i kwas siarkowy stanowią źródło skażeń środowiska),
- dbać o prawidłową eksploatację akumulatora, co znacznie przedłuży jego żywotność,
- kupować kosmetyki niezawierające freonu, który niszczy warstwę ozonową (z napisem „ozone friendly”, „CFC free”).

Stosując się do tych rad na pewno ograniczymy ilość odpadów niebezpiecznych. Pamiętajmy także o tym, że gdy mamy taką możliwość, używajmy produktów bezpiecznych dla zdrowia i środowiska. Nie zapominajmy o tym, że odpadów niebezpiecznych nie można spalać, zakopywać, wyrzucać do lasu, wylewać do kanalizacji, gruntu czy wody. Tak więc każdy z nas odpowiedzialny jest za stan środowiska naturalnego, w którym żyje.

Przedstawione sposoby postępowania z wybranymi grupami odpadów niebezpiecznych, omówione na przykładzie naszej gminy, wskazują na postęp w zakresie rozwiązań organizacyjnych i prawnych w dziedzinie gospodarki odpadami niebezpiecznymi i nie tylko. Gmina Bogatynia dokłada wszelkich starań, aby w pełni sprostać stawianym przed jednostkami samorządu terytorialnego wymaganiom w zakresie gospodarki odpadami komunalnymi. Kolejnym elementem składającym się na powodzenie całego systemu, jest sprawna organizacja zbiórki odpadów niebezpiecznych od wszystkich mieszkańców. Niewątpliwie przyczyni się ona do poprawy jakości życia mieszkańców poprzez zmniejszenie szkodliwego oddziaływania tych odpadów na środowisko. Realizacja tych zadań będzie możliwa tylko przy aktywnym udziale mieszkańców całej gminy. Bez tego powodzenie systemu nie ma najmniejszych szans. Zgodnie z zasadą „myśl globalnie, działaj lokalnie” - segregujmy odpady i zadbajmy o to, aby nasze dzieci i wnuki również mogły korzystać z naturalnych zasobów środowiska przyrodniczego tak, jak my korzystamy z nich dziś.

ODPADY NIEBEZPIECZNE SPOTYKANE W DOMACH:
- zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne takie, jak: żelazka, suszarki do włosów, telewizory, komputery, telefony, radioodbiorniki, pralki i lodówki,
- detergenty,
- środki czystości do łazienek i kuchni oraz ich opakowania,
- rozpuszczalniki i ich opakowania,
- wywabiacze plam i wybielacze,
- opakowania dezodorantów,
- stare farby,
- lakiery,
- środki impregnujące i puszki po nich,
- chemiczne środki ochrony roślin do zwalczania chwastów, grzybów, owadów i gryzoni,
- przeterminowane lekarstwa i ich opakowania,
- skażone opatrunki,
- chemikalia fotograficzne,
- termometry,
- zużyte baterie,
- akumulatory rozruchowe,
- żarówki rtęciowe,
- halogenowe i neonówki,
- oleje i smary silnikowe,
- świetlówki rtęciowe,
- kity.

--------------------------------
TU MOŻESZ ODDAĆ ZUŻYTE BATERIE:

Bogatyńskie Wodociągi i Oczyszczalnia S.A., ul. II Armii Wojska Polskiego 20
Gminne Przedsiębiorstwo Oczyszczania Sp. z o.o., ul. Kilińskiego 17
Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o., ul. Pocztowa 2
Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej, ul. Daszyńskiego 29
Telewizja Kablowa w Bogatyni Sp. z o.o., ul. Wyczółkowskiego 42A
Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Bogatynia, ul. II Armii Wojska Polskiego 2G
Sklep „Pod Kogutem” ul. Zamoyskiego 18E
Urząd Miasta i Gminy w Bogatyni, ul. Daszyńskiego 1
Urząd Miasta i Gminy w Bogatyni, ul. 1-go Maja 29

----------------------------------
TU MOŻESZ ODDAĆ PRZETERMINOWANE LEKARSTWA:

Apteka Miejska, ul. Armii Czerwonej 2, tel. 75 77 32 416
Apteka Centrum, ul. Waryńskiego 29, tel. 75 77 39 621
Apteka Serbinów I, ul. Kossaka 51, tel. 75 77 30 949
Apteka Impuls, ul. Daszyńskiego 23, tel. 75 77 30 599
Apteka „Medifarm”, ul. Fabryczna 2, tel. 75 77 30 043
Apteka „Dbam o zdrowie” Tesco, ul. Daszyńskiego 43a, tel. 75 77 31 435
Punkt apteczny w Porajowie, ul. Mostowa, tel. 75 77 33 313

---------------------------------
CO ZROBIĆ ZE ZUŻYTYM SPRZĘTEM?

oddać do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych przy ul. Zgorzeleckiej
oddać do zakładu przetwarzania lub do organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego
oddać podczas zbiórki elektrosprzętu, którą organizuje Gmina Bogatynia we współpracy z firmą AG-EKO z Lubina dwa razy do roku na terenie całej gminy, gdzie każdy mieszkaniec może nieodpłatnie przekazać zużyty sprzęt
odstawić do punktu skupu złomu, pod warunkiem, że ten punkt jest wpisany do rejestru zbierających zużyty sprzęt
odnieść do sklepu - przy okazji zakupu nowego urządzenia
zostawić w punkcie napraw sprzętu AGD/RTV

---------------------------------

Opracowała:
Małgorzata Wiśniewska
Wydział Ochrony Środowiska i Zagospodarowania Przestrzennego