Jesteś tutaj: Strona główna / OCHRONA ŚRODOWISKA / Materiały edukacyjne / Dobre rady na bioodpady




Dobre rady na bioodpady

Data publikacji:

20 Październik 2012

Już dziś na wysypiskach śmieci nie powinno być więcej niż 75 proc. odpadów biodegradowalnych (resztki jedzenia, odpady z ogrodów, papier) w stosunku do masy takich śmieci powstałych w 1995 r. Według różnych danych na składowisko trafia jednak aż 90-95 proc. takich odpadów. Tymczasem zgodnie z rozporządzeniem dotyczącym poziomów ograniczenia odpadów ulegających biodegradacji już od 1 lipca 2013 r. Polska musi zredukować ich ilość na składowiskach do 50 proc. Takie wymagania narzuca nam Unia Europejska. Wszystkim nam powinno zależeć na tym, byśmy mieszkali, spacerowali i żyli w czystej gminie.
Dlatego zachęcamy Państwa bardzo serdecznie do rzetelnego i odpowiedzialnego prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów oraz do zakładania kompostowników.

Zanim umieścimy odpady w koszu, zastanówmy się czy to dobre rozwiązanie.
O ilości powstających odpadów decyduje sam człowiek. Ogromne ilości odpadów komunalnych powstają w wyniku braku informacji dotyczących kupowania produktów. Nim przystąpimy do zakupów, zastanówmy się, ile wyprodukujemy śmieci. Mamy możliwość wyboru produktów, których opakowania można poddać utylizacji bądź recyklingowi. Szacuje się, że przeciętny mieszkaniec Polski rocznie produkuje ok. 315 kg śmieci (dane GUS - materiał na konferencję prasową w dniu 30 listopada 2012 r.).
Gmina Bogatynia liczy 24 661 mieszkańców (GUS - stan na 30.12.2012 r.), daje to łącznie 7.768.215 kg śmieci rocznie. Z całego strumienia wytworzonych śmieci segregujemy odpady na takie, które ulegają biodegradacji (pojemnik koloru brązowego ), szkło, plastik oraz odpady zmieszane.

Niedostateczna organizacja systemu selektywnej zbiórki odpadów w gminie powoduje, że tylko niewielka część śmieci tafia do powtórnego wykorzystania a znaczna część na składowisko. Tymczasem, gdyby wszyscy mieszkańcy wzięli udział w segregacji, do czego zachęcamy, z wytworzonych odpadów można by wydzielić więcej odpadów opakowaniowych a ok. 30 % mniej odpadów trafiało by na składowisko.

Segregacja stała się koniecznością, od 1 lipca 2013 r. wszyscy mieszkańcy zobowiązani są płacić za śmieci po wcześniejszym złożeniu stosownej deklaracji do Urzędu Miasta i Gminy Bogatynia. Natomiast odpowiedzialność za niespełnienie wymogów, które narzuca nam UE i ustawa o odpadach spadła na gminę. I to gmina będzie płaciła kary jeżeli nie zredukuje % ilości odpadów które trafią na składowisko. To my podatnicy poczujemy w portfelach, jeśli nie nauczymy się brać odpowiedzialność za niewłaściwą segregację, bo stawka za śmieci będzie analogicznie wzrastać.

Na terenie gminy Bogatynia większą powierzchnię stanowią tereny wiejskie o zabudowie jednorodzinnej, natomiast w mieście, oprócz domków jednorodzinnych działa siedem organizacji zrzeszających działkowców.
Należą do nich: ROD „Marzenie”, ROD „Sasanka”, ROD „Relaks", ROD „Energetyk”, ROD „Jarzębinka”, ROD „Przylesie” i ROD „Zorza”, skupiających dużą ilość mieszkańców gminy. Dotychczas działkowcy niechętnie zakładali kompostowniki - przede wszystkim za sprawą przyzwyczajeń i tradycji palenia liści w ogniskach, z powodu braku miejsca czy po prostu ze względów estetycznych. Najczęściej wybierali inny sposób - układając zebrane odpady w pryzmę i rozpalając ognisko.

W gminie Bogatynia zasady, jakie obowiązywały przy paleniu ognisk jeszcze na początku 2012 r., zmienia szczegółowo §13 ust. 1 pkt. 10 Uchwały Nr LII/98/12 Rady i Miasta i Gminy z dnia 28 grudnia 2012 r. w spawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zakazując spalania odpadów.
W roku bieżącym na wszystkich osiedlach mieszkaniowych ustawione zostały brązowe pojemniki na odpady komunalne ulegające biodegradacji.

Należy do nich wrzucać: Tego nie wrzucamy:
- resztki żywności - kości, nadgniłych resztek jedzenia w płynie
- skorupki jaj - popiołu z kominka
- łupiny orzechów - papierosów oraz niedopałków
- resztki mlecznych produktów - roślin i warzyw zaatakowanych różnymi chorobami
- fusy po kawie i herbacie - resztek metalu i aluminium
- resztki po zbiorach - pieluch, kartonów po mleku
- owoce spadłe z drzew - wsadów z odkurzaczy
- odpady spożywcze i kuchenne z gospodarstw domowych - toreb plastikowych

Wysegregowane odpady biodegradalne trafią na kompostownik znajdujący się na terenie składowiska odpadów w Bogatyni.
Struktura odpadów komunalnych powstających na wsi i w mieście różni się składem %. W mieście powstaje więcej odpadów organicznych i zielonych, w odróżnieniu od tych odpadów generowanych przez mieszkańców wsi, które są zagospodarowane w gospodarstwie. Skład wagowy odpadów biodegradalnych w mieście jest ok. 10 % większy niż na wsi.
Biologiczne metody unieszkodliwiania są naśladownictwem procesów biologicznych zachodzących w przyrodzie.

Co to kompostowanie?
Kompostowanie odpadów to tlenowy rozkład bioodpadów pod wpływem organizmów glebowych, która prowadzi do powstania bardzo bogatego w składniki mineralne i azot nawozu. Proces może trwać kilka miesięcy, towarzyszy mu ubytek ok. 30-40% ubytku masy kompostowej. Kompostowanie jest najbardziej ekologiczną i naturalną metodą unieszkodliwiania odpadów ulegających biodegradacji, wiąże się ściśle z rocznym cyklem życia przyrody - porami roku.
W naturze nic nie ginie - i tak rzeczywiście jest. Biomateriał wytworzony przez florę i faunę "powraca" jako cenny kompost. Proces ten jest analogiczny do tego jaki zachodzi w glebie, z tą tylko różnicą, iż kompostownik "przetwarza" dużo lepiej, szybciej i na większą skalę. Aby nie dopuścić do wyjałowienia gleby należy ją wzbogacać kompostem, który nie tylko wzbogaci glebę ale również pomoże nam pozbyć się resztek jedzenia i pozostałości po sprzątaniu ogrodu. Wernikompostowanie to inaczej kompostowanie przy użyciu dżdżownic kalifornijskich, na powietrzu w optymalnej temperaturze 18-22 °C. Umieszczone w masie kompostowej dżdżownice żywią się substancją organiczną a wydalają wernikompost tzw. kompost dżdżownicowy, trwa to ok. 2 miesięcy.

Dlaczego warto zakładać kompostowniki?
Kompostowanie odpadów w gospodarstwach indywidualnych w kompostownikach czyli tzw. kompostowanie u źródła jest najprostszą metodą ograniczenia bioodpadów, gdyż :

• Nie trafiają one do systemu tzw. dużego obiegu odpadów na danym terenie, lecz są utylizowane w małym zamkniętym obiegu indywidualnego domostwa i ogrodu
• Każdy, nawet najmniejszy, ogród przydomowy to ważne miejsce wypoczynku i relaksu dla właściciela. Warto pomyśleć aby nasza przydomowa ostoja zieleni była także ogrodem ekologicznym i ekonomicznym;
• Wyposażenie działki w kompostownik to najprostsza metoda walki z ogrodowymi i kuchennymi bioodpadami, gwarantująca także oszczędności na wywozie śmieci;
• Kompostownik należy dopasować do naszego ogrodu. Ważna jest przede wszystkim pojemność. Pojemnik powinien pomieścić całość bio-śmieci z domu i ogrodu;
• Przy doborze pojemności winno brać się pod uwagę głównie powierzchnię ogrodu. Często stosowany jest ogólny przelicznik objętości 1 litr na metr kwadratowy powierzchni ogrodu. Jeśli działka ma ok. 120m (kw) to najlepszy byłby pojemnik o pojemności 280-350 litrów;
• Zagospodarowanie odpadów w miejscu ich powstawania nie generuje dodatkowych kosztów transportu;
• Ograniczenie w ilości spalin;
• Ograniczenie kosztów przewozu, kosztów obsługi, kosztów przetwarzania odpadów, kosztów amortyzacji urządzeń.

Warunki które sprzyjają kompostowaniu:
- dostęp powietrza,
- duża wilgotność (40-50%),
- utrzymanie odpowiedniego odczynu w masie kompostowej (6,5 - 7,5 pH),
- odpowiedni stosunek ilościowy węgla i azotu (17 - 30:1).

Nadmiar węgla spowalnia proces rozkładu, nadmiar azotu prowadzi do strat pokarmowych, ponieważ uwalnia się amoniak. W trakcie procesu zmienia się temperatura masy kompostowej, osiągając 70 °C, po kilku tygodniach obniża się, dając warunki do rozkładu materii organicznej. Po przeprowadzeniu stosownych badań przez niezależne instytuty badawcze okazało się, że odpowiednie pojemniki są w stanie przetworzyć znacząco ponad 500 kg bioodpadów rocznie, a najlepsze nawet po 1000 kg.

Jak zrobić kompostownik i jak przeprowadzić poprawnie kompostowanie ?
• Kompostownik najlepiej zakładać wiosną lub jesienią, bo wtedy najszybciej zachodzą procesy biologiczne, zmieniające resztki organiczne na próchnicę.
• Powinien on stać w miejscu przewiewnym, zacienionym i ochronionym przed nadmiarem deszczu.
• Pryzmę kompostową, ułożyć glebie przepuszczalnej wysypanej warstwą torfu, żeby deszcz nie wypłukał cennych składników, optymalne wymiary pryzmy to: wysokość 80-130 cm, szerokość: 80-150 cm.
• Zawartość pryzmy mieszamy przynajmniej raz na 2 miesiące lub częściej, jeżeli zachodzą procesy gnilne, a przez cały okres biodegradacji możemy dokładać nowych składników.
• Kompostownik, czyli specjalna skrzynia wykonana z żerdzi, desek, siatki drucianej, bądź gotowy pojemnik do kompostowania zakupiony w sklepie ogrodniczym.
• Kompostem można nawozić trawnik. Można tez wykorzystać do ściółkowania wokół roślin (utrzymuje wilgoć). Jest bardzo dobry jako dodatek przy sadzeniu roślin.
• Ogród nawozimy przed wysianiem nasion lub dopiero po zbiorach. Kompost wykładamy na grządki, a następnie należy je płytko przekopać, aby zmieszać nawóz z ziemią.

Jeżeli będziemy pilnować, by w kompostowniku było jak najwięcej dodatków, pilnowali wilgotności całej masy, często ją mieszali, aby powietrze dotarło do wszystkich zakamarków, to kompost będzie dobry.
Uwarunkowania prawne na lokalizację kompostowników na posesjach reguluje Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.) § 36 wskazuje szczególne warunki lokalizacji kompostowników:
Kompostowniki o pojemności pow. 10 m³ do 50 m³ powinny znajdować się:
- 30 m od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń;
- 7,5 m od granicy sąsiedniej działki,
- 10 m od ciągu pieszego lub linii rozgraniczającej drogi.

Kompostowniki o pojemności powyżej 50 m³ od budynków przeznaczonych na pobyt ludzi należy przyjmować zgodnie ze wskazaniem ekspertyzy technicznej, przyjętej przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
Z powyższego wynika, że kompostownik mały do 10 m³, powinien znajdować się w odległości nie mniejszej niż 7,5 m od granicy działki, a 15 m od domu. Większy kompostownik (do 50 m³), to już konieczność odsunięcia go aż 30 m od domu sąsiada, jednak odległość od granicy działki pozostaje taka sama.